Akcję prowadziły Fundacja Centrum Edukacji Obywatelskiej i Gazeta Wyborcza, w partnerstwie z Fundacją Agory, Polsko-Amerykańską Fundacją Wolności i portalem gazeta.pl. Patronat nad pierwszą edycją objęło Ministerstwo Edukacji Narodowej.

Dla kogo program?

Program skierowany był do wszystkich szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych, zainteresowanych powołaniem zespołów nauczycieli, którzy chcieli podnieść jakość pracy dydaktycznej i byli gotowi zaprezentować publicznie – poprzez publikację w Internecie – swoje umiejętności. Uczestnicy ubiegali się o tytuł „Nauczyciel z klasą”.

Zasady uczestnictwa

W programie wzięły udział szkoły, w których co najmniej 3 nauczycieli było gotowych realizować zadania. Nauczyciele w szkolnych zespołach opracowywali plan uczestnictwa w akcji, ustalali zasady współpracy, przygotowywali prezentacje i warsztaty dla rady pedagogicznej oraz prezentacje uczniowskie po zrealizowaniu projektów uczniowskich.

Na program składały się cztery części (sprawności): Nauczycielu, odejdź od tablicy; Nauczycielu, pracuj metodą projektów; Nauczycielu, oceniaj uczniów tak, by pomóc im się uczyć; Uczeń też człowiek.

Każdy nauczyciel wykonywał zadania w każdym z wymienionych obszarów, a opis zadań umieszczał na stronie internetowej akcji. Na ogół były to scenariusze lekcji i prezentacje projektów. Jego pracę oceniali nauczyciele wchodzący w skład zespołu nauczycieli z innych szkół (recenzje), a o uzyskaniu tytułu decydowała komisja powołana przez organizatorów.

W czasie wykonywania zadań szkoły pracowały w parach. Nauczyciele z tych szkół wspierali się wzajemnie, obserwowali swoje działania i dzielili się spostrzeżeniami (tzw. krytyczny przyjaciel). Pod koniec realizacji każdej sprawności losowano szkołom dodatkowych recenzentów, którzy mieli określić mocne i słabe strony prac poszczególnych nauczycieli. Powstałe „opinie-recenzje” były brane pod uwagę przez komisję przyznającą tytuł „Nauczyciel z klasą”. Szkoła, w której minimum 3 nauczycieli uzyskało tytuł, otrzymywała dyplom poświadczający udział w programie.

Działania nauczycieli i materiały pomocnicze

28 września 2005 r. w dodatku do GW omówiono kolejno cztery sprawności, którymi musieli się wykazać nauczyciele w programie; przedstawiono metody aktywnego nauczania, czyli sposoby “odejścia od tablicy”, opisano metodę projektu, zasady takiego oceniania uczniów, które wspiera proces nauczania, wyjaśniono co to znaczy widzieć w uczniu człowieka. W każdej sekcji były również rady dla rodziców. Każda część kończyła się krótkim arkuszem obserwacji, który mogą wypełniać obserwatorzy pracy nauczycieli (np. koledzy-nauczyciele czy sami uczniowie).

Nauczycielu, odejdź od tablicy.

Zachęcaliśmy nauczycieli, by odeszli od formuły wykład – lektura – praca domowa – klasówka. By sięgnęli po metody aktywizacji uczniów, pracę uczniów w grupach. Aby zrealizować sprawność pierwszą, nauczyciele musieli opublikować jeden scenariusz lekcji i szczegółowo opisać zastosowanie jednej metody nauczania oraz zakres pracy grupowej uczniów.

Nauczycielu, pracuj metodą projektów.

Zadaniem nauczycieli było zrealizowanie projektu przedmiotowego lub międzyprzedmiotowego z klasą lub wybraną grupą uczniów. Na stronach internetowych programu uczestnicy uzasadniali zasadność realizacji projektu, jego cele, opisywali formę pracy uczniów, zakres działań poszczególnych zespołów, prezentowali cząstkowe efekty projektu, jego finał oraz opinie uczniów po zakończeniu projektu.

Nauczycielu, oceniaj uczniów tak, by pomóc im się uczyć.

Uczestnicy testowali na prowadzonych przez siebie lekcjach zasady oceniania kształtującego, czyli takiego, które stawia sobie cel: jak pomóc uczniowi się uczyć. Przystępując do zajęć, nauczyciel informował uczniów, jaki jest cel lekcji, na co będzie zwracał uwagę podczas sprawdzania wiedzy, i wprowadzał na zajęciach tzw. pytania kluczowe.

Uczeń też człowiek

Nauczyciele realizowali tutaj małe, na pozór drobne i oczywiste zadania: zawsze witać się i żegnać z uczniami, konsekwentnie zwracać się do nich po imieniu, a nie po nazwisku, i na inne sposoby budować dobrą relację (dąży do tego, by głębiej poznać ucznia, traktuje go podmiotowo, pyta o zdanie, prosi o opinię, potrafi wspomóc wysiłek ucznia). Zadania z tej sprawności nauczyciele realizowali przez cały rok równolegle z zadaniami z poprzednich trzech sprawności.