W 2004 r. wystartował program LEGO, COGITO, AGO. Te trzy słowa w haśle programu to trzy podstawowe umiejętności niezbędne, by odnosić sukcesy na studiach i radzić sobie w pracy zawodowej. Tymczasem międzynarodowe badania PISA (2000 r.) wykazały, że młodzi Polacy wypadli w tych umiejętnościach słabo (23. miejsce na 32 kraje, szczególnie kiepsko w kategorii „rozumienia tekstu” – 479 punktów przy średniej 499). Postawiliśmy więc na rozwijanie trzech umiejętności uczniów: czytania ze zrozumieniem, myślenia krytycznego, twórczego, naukowego oraz działań społecznych na rzecz małej i dużej ojczyzny. Wyzwanie podchwyciło ponad 1100 szkół. Efektem ich pracy było kilkanaście tysięcy prezentacji przygotowanych przez nauczycieli i uczniów.

Patronami sprawności (jak nazwaliśmy 3 etapy programu) zostały wybitne osoby: poetka noblistka Wisława Szymborska (Lego), wielki astrofizyk, odkrywca pierwszych planet poza Układem Słonecznym Aleksander Wolszczan (Cogito) i Janka Ochojska, twórca fundacji Polska Akcja Humanitarna, która niesie pomoc ludziom w potrzebie w Polsce i wszędzie na świecie (Ago).

Realizacja programu w szkołach

Do programu mogła przystąpić każda szkoła (z tytułem Szkoły z klasą i bez tytułu), deklarując realizację jednej, dwóch lub wszystkich sprawności. Szkoła, która zrealizowała zadania określone regulaminem, otrzymywała dyplom potwierdzający udział w programie i uzyskanie odpowiednich sprawności: Szkoła, która uczy czytać; Szkoła, która uczy myśleć, Szkoła, która uczy działać.

Realizacja sprawności w szkole polegała na przygotowaniu własnych, bądź testowaniu istniejących już ćwiczeń i zadań z zakresu kształcenia tej sprawności na różnych przedmiotach. Zajęcia prowadzone z uczniami należało opisać na stronie internetowej programu, w odpowiednim formularzu, który umożliwiał prezentację konkretnych poleceń dla uczniów, wskazówek dla nauczycieli oraz dołączanie niezbędnych materiałów edukacyjnych. Opisy te nazwaliśmy prezentacjami nauczycielskimi – do zaliczenia sprawności wymagane były 4 takie prezentacje. Nowością w programie Lego Cogito Ago było wprowadzenie wzajemnego recenzowania propozycji zajęć. Szkoły otrzymywały recenzje swoich pomysłów i pisały recenzje scenariuszy lekcji i projektów zrealizowanych w innych szkołach. Komunikacja między szkołami przebiegała za pośrednictwem Internetu.

Każda szkoła miała własną stronę – wizytówkę w programie. Były tutaj widoczne podstawowe informacje o szkole, na podstronach poświęconych sprawnościom – prezentacje oraz ich recenzje.

W ramach programu powstawały również prezentacje uczniowskie. Zachęcaliśmy uczniów do opisywania na stronach internetowych programu swoich „sposobów” na czytanie czy myślenie – strategii, przygotowanych przez siebie ćwiczeń, zadań, zagadek, gier. Prezentacje uczniowskie nie podlegały ocenie.

Ostateczną decyzję o pomyślnym zakończeniu programu przez szkołę podejmowała specjalna komisja, na podstawie lektury prezentacji i recenzji innych nauczycieli.

Materiały

W ramach programu wydane zostały 3 dodatki do GW w postaci zeszytów, w których znalazły się wskazówki, opisy metod i inne materiały przygotowane przez ekspertów.

Materiały pomocnicze LEGO

28 września 2004 w Gazecie Wyborczej ukazał się dodatek dla nauczycieli i rodziców – Czytam, więc jestem.

Czytać naprawdę, czyli ze zrozumieniem, to co innego, niż przedzierać się przez tekst najeżony informacjami, zasypiać nad naukowym wywodem /…/. Czytać ze zrozumieniem to rozbudzić w sobie aktywność intelektualną, już przed lekturą postawić pytania i hipotezy, zaangażować się intelektualnie i emocjonalnie w tekst, sprawdzać, czy odpowiada na nasze pytania, twórczo go podsumować (także krytycznie) i wyciągnąć wnioski, m.in. czego jeszcze warto by się dowiedzieć…. (Piotr Pacewicz)

Materiały pomocnicze COGITO

26 stycznia 2005 w Gazecie Wyborczej ukazał się dodatek Myślę więc jestem.

W tym zbiorze pokazujemy, jak można uczyć krytycyzmu, rozwijać myślenie twórcze, jak od najmłodszych lat zachęcać do precyzji i eksperymentów naukowych, jak mądrze stawiać pytania, jak tworzyć w klasie i w domu atmosferę sprzyjającą myśleniu, i wreszcie jak mądrze notować (Piotr Pacewicz)

 

Materiały pomocnicze AGO

16 kwietnia 2005 r. w GW ukazał się dodatek Działam – więc jestem.

Czas na „ago” – działanie społeczne. Szczególnie potrzebne, gdyż polskiej szkole – po wprowadzeniu egzaminów zewnętrznych – grozi wyścig szczurów i kucie pod testy. Wyjdzie z tego niejedna sprawność, ale nie będzie ani prawdziwej mądrości, ani tym bardziej ognia i miłości, bo testy są jak zimne ognie – błyszczą, ale nie grzeją. Chcielibyśmy, żeby w szkole z klasą dzieci dowiedziały się, że ofiary tsunami w Azji czy głodne dzieci w Bieszczadach czekają na nasze współczucie i pomoc, ale także tego, że można zadbać o najbliższy przystanek, bo to kawałek naszej „małej ojczyzny”. (Piotr Pacewicz)

Statystyki

W poszczególnych częściach programu brało udział łącznie 1 130 szkół, w tym 391 zrealizowało wszystkie trzy sprawności. Organizatorzy przyznali 608 dyplomów Lego. Nasza szkoła uczy czytać, 622 – Cogito. Nasza szkoła uczy myśleć, 513 – Ago. Nasza szkoła uczy działać.

Powstało 13 460 prezentacji, w tym – scenariuszy lekcji uczących czytania ze zrozumieniem, myślenia krytycznego oraz zajęć i opisów projektów pokazujących jak w szkole można przeprowadzić działania na rzecz innych oraz 4800 prac przygotowanych przez uczniów, którzy spróbowali wystąpić w roli nauczyciela- internauty i podjęli próbę „sprzedania” innym uczniom swoich pomysłów np. na zrozumienie trudnych tekstów, zawiłych instrukcji.